ROBOT PROGRAMLAMA
İnsanlık yaşamı hemen her yüzyılda farklı bir girişim ve değişimle karşılaşmıştır. Geçmişten günümüze her asırda insanlığın geleceğini etkileyen birçok olay gerçekleşmiştir. Bizim yaşadığımız asırda da insanlık teknolojik araştırmaların ve çalışmaların yoğun bir şekilde uygulandığına şahit olmaktadır. Bu çalışmalardan birisi de özellikle son yıllarda filmlere de konu olan robot teknolojisi alanında yaşanan gelişmelerdir.
Bu yazımızla birlikte sizlere robot programlama yapabilmek için hangi yeterliliklere sahip olmanız gerektiği ve günümüzde sıklıkla kullanılan robot programlama dilleri konularında bilgi verilecektir. Bu sayede günümüzün her alanında söz sahibi olmaya başladığı robotların yapımı ve programlanması konusuna hakim olarak geleceği daha iyi okuyabileceksiniz. İlk olarak robot programlama bizim için ne ifade etmektedir ve programlama için hangi diller kullanılmaktadır sorularına yanıt arayacağız.

Robot Programlama Dilleri
Robot eğitimi aslında sanıldığından zor değildir. Ancak çok çalışmayı gerektirdiğinden teorik bilgilerin iyi kavranması ve uygulanması büyük bir önem arz eder. Günümüzde robot programlama konusu oldukça geniş bir yelpazede incelenebilir. Ancak biz konuyu biraz daraltıp belli başlı robot programlama konusunda ortaya atılan dillerden bahsedeceğiz. Aşağıda maddeler halinde bazı robot programlama dilleri kısaca açıklanmıştır:
1. ABB Robot Programlama: Tüm panel kontrol modelleri kullanıcı dostu hazır komutlara sahip robot programlama dili olarak öne çıkar. Bu komutların kullanımı için RAPID dilini kullanır ve oldukça kolay işletimi vardır. CPU ile diğer sistemlerin çalıştırılmasına ve haberleşmesine yarayan ara yüze ‘Panel Board’ adı verilmektedir.

2. Kuka Robot Programlama: Kodlama olarak Pascal programlama dilini baz alır. Orta düzey yazılım bilmek gereklidir. Genişletilebilir sistem yazılımı, hazır üretilmiş robot uygulamaları, entegre soft-PLC ile kapsamlı simülasyon araçlarını kullanarak uygulamalar yapabilmek mümkündür. Aynı zamanda akıllı robot ağları ve güvenli insan – makine etkileşimleri ile de aklınızdaki otomasyon fikirlerini hayata geçirebilirsiniz. Ayrıca Kuka robot eğitimi alarak kendinizi daha da geliştirmeniz mümkündür.

3. Fanuc Robot Programlama: Sayısal kontrol sistemi ile her bir üretim cihazının farklı kontrol seviyelerinde bulunması ve bir model ya da dizi sayısına göre adlandırılır. Her bir denetleyici modeli bu aygıt üzerinde kullanılmak üzere bazı kontrol yöntemleri ile çalışır. Bunlar:
- M (Freze)
- T (Torna)
- TT (İkiz Kule)
- P (Punch Pres)
- G (Taşlama)

Her model kendi içerisinde genellikle sonlarında bir harf ile gösterilir. Farklı sistemleri kontrol edebilmek için bilgisayar destekli yazılım üretimleri kullanılmaktadır. Bütün bunlar farklı kontrolörler ile sağlanmaktadır.
Görüldüğü gibi robotların programlanması üreticilerin inisiyatifine bağlı olarak değişmektedir. Her bir üretici kendi üretim politikaları gereği istedikleri programlama yöntemini kullanabilmektedirler.
Robot Kol Programlama
Yukarıdaki konularda daha çok hazır paket robot uygulamaları konusunda genel bilgi verilmektedir. Şimdi ise genel hatlarıyla biraz daha esnek bir robot yapım konusuna değineceğiz. Robot kol yapımı için bazı konularda bilgi birikimi ve deneyim olması gerekmektedir. Daha net bir ifadeyle robot kol üretimi için bize neler gereklidir. Öncelikle robot kolun mekanizmasının ortaya konması gerekir. Robotik sistemin yere temasının sağlanması ve ileri uç ile bunun kontrolünü sağlayan motor (step, dc, servo motor gibi) yapısı olmalıdır.

Robot mekanizmaları piyasada hazır olarak bulunabileceği gibi isteğe göre spesifik olarak da ayarlanabilmektedir. Mekanik aksamında tamamlanmasıyla beraber artık bu sisteme kullanıcının isteğine göre hareket vermeyi sağlayacak olan uygulama yazılımı hazırlanmalıdır. Burada da bize en iyi yardımcı PIC’ler olacaktır. PIC sayesinde motor kontrolü sağlanarak istenilen hareket sağlanmış olacaktır. Bu aşamada da karşımıza elektrik – elektronik bilgisi çıkacaktır. Bütün bunları gerçekleştirebilmek için yeterli seviyede bilgisayar bilgisine sahip olmak gerekir.
Robot Programlama Eğitimi
Yazımız boyunca bahsedilen konuları kısaca özetlersek robot programlama konusunda çalışma yapabilmek için farklı alanlarda bilgi sahibi olabilmek ve bu bilgileri harmanlayabilmek önemlidir. Bilgisayar, elektrik – elektronik, makine ve kontrol alanlarında teorik bilginin yanında pratik olarak söz sahibi olabilmek fayda sağlayacaktır. Bütün bu alanlarda söz sahibi olabilmek için de belli bir süre teorik eğitim almak ve uygulamalar için fırsatlar oluşturmak gerekecektir.

Robot dünyasında söz sahibi olabilmek için robot programlama dersleri alarak kendinizi daha rahat ifade edebileceksiniz. Yapmanız gereken büyük bir azim ve sabırla çalışmak olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
ABB robotlarında kullanılan RAPID dili nedir?
RAPID, ABB robotlarının hareketlerini ve mantığını tanımlamak için kullanılan üst düzey programlama dilidir. Konum tanımları, hareket komutları ve karar yapıları bu dille yazılır. Panel üzerinden hazır komutlarla da erişilebildiği için başlangıç seviyesindeki kullanıcılar için öğrenmesi nispeten kolaydır.
Kuka ve Fanuc robotlarının programlama yaklaşımı nasıl farklılaşır?
Kuka robotları, Pascal tabanlı bir dil kullanır ve genişletilebilir sistem yazılımı ile entegre soft-PLC sunar. Fanuc ise denetleyici modeline göre freze, torna, taşlama gibi farklı kontrol seviyelerinde çalışır. Her üretici kendi diline ve ara yüzüne sahiptir, bu yüzden geçiş yeni öğrenme gerektirir.
Robot kol kontrolünde PIC denetleyici ne rol oynar?
PIC, robot kolun motorlarını kontrol eden bir mikro denetleyicidir. Üzerine yüklenen kod, hangi motorun ne zaman ve ne kadar döneceğini belirleyerek istenen hareketi oluşturur. Mekanik aksam tamamlandıktan sonra hareketin programlanması bu denetleyici üzerinden yapılır.
Robot programlamaya başlamak için hangi temel bilgiler gerekir?
Robot programlama; bilgisayar, elektrik-elektronik, makine ve kontrol alanlarından temel bilgiyi birlikte gerektirir. Motorların nasıl sürüldüğünü, devrelerin nasıl bağlandığını ve mantık akışının nasıl kurulduğunu bilmek önemlidir. Teorik bilgi tek başına yeterli olmaz; uygulamalı pratikle pekiştirilmelidir.
Hazır paket robot ile özel tasarım robot kol arasında ne fark vardır?
Hazır paket robotlar üreticinin hazır komutları ve ara yüzüyle gelir; hızlı devreye alınır ama esnekliği üreticinin sunduğuyla sınırlıdır. Özel tasarım robot kol ise mekanikten yazılıma kadar baştan kurgulanır; daha fazla emek ister ama uygulamaya tam uyarlanabilir ve maliyeti farklı yönetilebilir.