DIŞ AYDINLATMA ARMATÜRLERİ
Dış aydınlatma alanında kullanılan armatür çeşitleri ışık dağılımları bakımından 4 gruba ayrılır:
Işık Dağılım Eğrisi Dar Olan Armatürler
İç yüzeyleri aynalı veya alüminyum reflektör sahibi olan armatürler; direk yüksekliği oldukça büyük, direkler arası uzaklığı küçük olan yerlerde kullanılırlar. Bu tip armatürlerde yatay aydınlatma şiddetli, düşey aydınlatma zayıf seviyede olur. Aydınlığın sağlamlığı orta seviyede olup kamaşma olmaz.
Işık Dağılım Eğrisi Orta Dar Olan Armatürler
Genellikle iç yüzeyleri cam hamuruna çeşitli maden oksitleri katmakla elde edilen madde olan emaye kaplı olan bu armatürler, lamba yüksekliği orta seviyede olup ve lambalar arası uzaklığın fazla olduğu yerlerde kullanılırlar. Yatay ve düşey aydınlatması ile aydınlatma düzgünlüğü iyidir.
Işık Dağılım Eğrisi Geniş Olan Armatürler
Bu armatürlerde ışık dağılım eğrisi geniştir. Bu sebepten ötürü ışığı yan taraflara paralel şekilde yayarlar. Bu tip armatürlerde lamba yüksekliği orta seviyede, lambalar arası uzaklık fazla olabilmektedir. Yol, meydan ve kavşak aydınlatma sistemlerinde çok kullanılırlar. Yatay ve düşey aydınlatması iyi seviyededir.
Işık Dağılım Eğrisi Orta Geniş Olan Armatürler
Bu armatürler opal madde camdan yapılmış silindirik biçimini almıştır. Bu tip armatürlerde, lamba yüksekliği alçak ve lambalar arası mesafe orta alınmaktadır. Fabrika, park vb. gibi mekanların aydınlatılmasında kullanılırlar. Yatay ve düşey aydınlatma derecesi iyidir. Kamaşma gibi durumlar söz konusu değildir.
Kullanıldıkları Yerlere Göre Dış Aydınlatma Armatürleri
Kullanıldıkları alan ve mekanlara göre aydınlatma armatürleri aralarında 3 gruba ayrılır:
Yol Armatürleri
Yol boylarında, mahalle ve sokaklarda, cadde kısımlarında kullanılan cıva, sodyum ve metal buharlı halde ampullerin takılabildiği armatürler olarak adlandırılır. Yol durumuna bağlı olarak uygun yükseklikteki direklere eklenebilir ya da montajlanabilir. Taşıyıcı gövde, üst kapak, cam kapak, elektrik ünitesi ve lamba taşıyıcı gibi parçalardan var olmaktadır. Dış etkilere karşı gelebilen malzemelerden yapılmaktadır.
Park ve Bahçe Armatürleri
Direk, mantar ve aplikler tipli olmak üzere 3 kısma ayrılmaktadır.
Direk tipi armatürler, 2-3 metre arasında değişiklik gösteren boyutlarda yapılırlar. Akkor flamanlı, cıva buharlı ve kompakt floresan ampuller 1-2-3-4 adet olarak kullanım görmektedir. Her direkte W otomatlı sigorta kutusu bulunmaktadır.
Askı Tipi Aydınlatma Armatürlerinin Yan Yana İki Sıra Halinde Yerleştirilmesi
Yol genişliği büyük ve direk yüksekliği yol genişliğine eş değer olmayacaksa yan yana(aynı hizada) 2 sıra biçiminde yerleştirme yapılabilir.
Direk Tipi Aydınlatma Armatürlerinin Bir Sıra Hâlinde Yerleştirilmesi
Yol genişliği, lamba yüksekliğine eşit veya daha küçük olan yollarda tercih edilir. Bu şekilde lambalar, yolun bir kısmında döşenmektedirler.
Direk Tipi Aydınlatma Armatürlerinin Yan Yana İki Sıra Hâlinde Yerleştirilmesi
Yol genişliği, lamba yüksekliğinin 1,6 katından büyük olan yollarda tercih edilir. Bu şekilde lambalar, yolun iki kısmında karşılıklı olacak şekilde bulunurlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Dış aydınlatma armatürleri ışık dağılımına göre kaça ayrılır?
Işık dağılımına göre genel olarak dar dağılımlı, orta dar dağılımlı ve geniş dağılımlı olmak üzere üç gruba ayrılır. Dar dağılım ışığı küçük bir alana yoğunlaştırır, geniş dağılım ise ışığı daha büyük bir yüzeye yayar. Seçim, aydınlatılacak alanın genişliğine ve direk yüksekliğine göre yapılır.
Dar dağılımlı armatür nerede kullanılır?
Dar dağılımlı armatürler ışığı dar bir açıyla yönlendirdiği için yüksek direklerde ve dar uzun alanlarda tercih edilir. Yüksek kuleli aydınlatma, dar yollar ve belirli bir noktanın vurgulanması gereken yerlerde verimli sonuç verir; ışığın istenmeyen alanlara taşmasını azaltır.
Geniş dağılımlı armatür hangi alanlara uygundur?
Geniş dağılımlı armatürler ışığı geniş bir açıyla yaydığından meydan, otopark, park ve geniş açık alanların aydınlatılmasında kullanılır. Daha az direkle büyük yüzeyi kaplar; ancak düzgün bir aydınlık düzeyi için direkler arası mesafe doğru hesaplanmalıdır.
Dış aydınlatma armatüründe koruma sınıfı (IP) neden önemlidir?
Dış ortamdaki armatürler yağmur, toz ve neme maruz kaldığı için IP koruma sınıfı belirleyicidir. IP65 ve üzeri armatürler toza tam kapalı ve su püskürtmesine dayanıklıdır. Yetersiz IP sınıfı içeri giren nem nedeniyle kısa devre ve korozyona yol açar.
Dış aydınlatmada hangi ışık kaynakları kullanılır?
Geçmişte yüksek basınçlı sodyum ve cıva buharlı lambalar yaygındı; günümüzde uzun ömrü, düşük tüketimi ve yüksek verimi nedeniyle LED armatürler tercih edilir. LED ayrıca anında tam ışık verir ve sık anahtarlamadan etkilenmez, bu da yol ve park aydınlatması için avantaj sağlar.
