Sıkça Sorulan Sorular
Endüvi nedir ve hangi motorlarda bulunur?
Endüvi (armatür), kolektörlü doğru akım ve üniversal motorlarda dönen kısımdır; üzerinde oyuklara yerleştirilmiş sargılar ve uçlarının bağlandığı kolektör bulunur. Fırçalar kolektör üzerinden sargılara akım taşır; manyetik alan etkisiyle endüvi döner. Matkap, el aleti ve süpürge motorlarında yaygındır.
Endüvi sargısı sökülmeden önce hangi değerler alınır?
Sökmeden önce sipir (sarım) sayısı, tel çapı, oyuk sayısı, sarım adımı ve kolektör diliminin sargıya bağlanma sırası not edilir. Bu değerler kaydedilmezse yeni sarımın orijinaliyle aynı elektriksel özellikte olması güçleşir; motor performansı ve dönüş yönü değişebilir.
Endüvi oyuklarında yalıtım neden ve nasıl yapılır?
Sargı teli ile metal gövde (saç paketi) arasında temas olursa gövdeye kaçak ve kısa devre oluşur. Bunu önlemek için oyuk içine presbant gibi yalıtkan astar yerleştirilir. Sargılar takıldıktan sonra üzeri kapatılır; bu yalıtım sargının gövdeye değmesini engeller.
Sarım sonrası hangi kontroller yapılır?
Önce kolektör dilimleri ile endüvi mili (gövde) arasında kaçak (gövdeye temas) kontrolü ohmmetre ile yapılır; sonsuz direnç beklenir. Bobinler arası kısa devre için endüvi test cihazı (growler) kullanılır. Dilimler arası direnç eşitliği ölçülür. Lehimler ve bandaj kontrol edildikten sonra vernikleme yapılır.
Klasik, V, H ve mekik tipi endüvi sarımları arasında ne fark vardır?
Bunlar bobinlerin oyuklara yerleştirilme ve birbiri üstüne binme düzenini tanımlar. Klasik sarımda bobinler sırayla yerleştirilir; V ve H tipinde bobin uçlarının kolektöre bağlanış geometrisi farklıdır. Mekik tipi sarımda bobin elle mekik yardımıyla oyuğa geçirilir. Seçim motorun oyuk-dilim sayısına bağlıdır.
Kolektör temizliği endüvi sarımında neden önemlidir?
Kolektör dilimleri arasındaki mika veya kir, dilimler arasında kaçak yaparak fırça kıvılcımına ve verim kaybına yol açar. Temizlikte diliminler arası oluk açılır (mika tıraşlama), yüzey pürüzü giderilir. Temiz ve düzgün kolektör, fırçaların iyi temas etmesini ve motorun düzgün dönmesini sağlar.
