OTOMASYON SİSTEMİ NEDİR?
Bu yazımızda sizlerle birlikte otomasyon nedir ile kontrol ve otomasyon nedir sorularının cevabı aranacaktır. Öncelikle otomasyonun ne anlama geldiğine göz atalım. Otomasyon, gerçekleştirilmek istenen bir işin makineyle birlikte gerçekleştirilmesidir. Yani bir anlamda insan ve makine arasında iş paylaşımı yapmaya otomasyon denilmektedir. Bu aşamada karşımıza iki farklı otomasyon çıkmaktadır.
1. Yarı Otomasyon: İnsan gücünün yoğun olduğu ve işin paylaşım yüzdesinin yüksek olduğu otomasyon türüdür.
2. Tam Otomasyon: Bir işte makinenin yoğun bir şekilde kullanıldığı sistemlere tam otomasyon denilmektedir.
Sanayileşmenin ilk zamanlarından itibaren insan etkisinin en aza indirilerek işlem yapılması esas alınmıştır. Bunda da gerçekleştirilen işlemin belirli standartlara uygun hale getirilmesi, hızlı, seri, güvenli ve verimli üretim gibi kriterler baz alınmıştır. Bu durum bize endüstriyel otomasyon nedir sorusunun da cevabına götürecektir.
Otomasyonun Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?
Yukarıda yer verdiğimiz tanımlardan yola çıkarak otomasyonun bizler için faydası var mıdır ve hangi yönleri ile tercih edilmelidir gibi sorulara da cevap vermemiz gerekir. Öncelikle sanayide kullanılan PLC otomasyon nedir diyecek olursak, imalat ve işletme endüstrilerinin kaliteyi de korumak suretiyle verimli, ekonomik açıdan etkin ve esnek olmalarını sağlayan ve bu anlamda işletme sahibine yardımcı olan sistemler olduğundan aşağıdaki durumlar otomasyonun avantajları arasındadır:
- Uygulanması kolaydır
- Az yer tutarak daha az arıza ortaya çıkarır
- Yenilenen uygulamaya daha çabuk adapte olurlar
- Güvenilirdir
- Ağır işletme şartlarında çalışabilirler
- Kötü çevre şartlarından kolay kolay etkilenmezler
- Kablo bağlantısını en az indirgeyerek kablo karmaşasını önler
- Hazır işlevler defalarca kullanılabilir
Yukarıda belirtilen yararlar işletmelere hız, kalite, zamandan tasarruf, daha az maliyet ve tabi ki uzun vade de kâr olarak geri dönecektir.

Peki bu kadar avantajlara rağmen dezavantajları yok mudur otomasyon sistemlerinin? Otomasyon sistemlerinin en büyük dezavantajı ilk kurulumlarıdır. İlk kurulumunda oluşan yüksek maliyet işletmeler için bir anlamda risk içerse de ileriki aşamalarda yukarıda belirtilen avantajları peşi sıra getirecektir.
Otomasyon sistemlerinde karşılaşılan bir diğer dezavantaj ise çalışan sayısının azaltılması ve gerekirse işten çıkarılmaların yaşanmasıdır.
Kontrol ve Otomasyon Sistemleri
Otomasyon sistemi nedir konulu yazımıza kontrol ve otomasyon sistemleri ile devam edelim. Otomasyon sistemleri nedir sorusuna yukarıda kısa bir giriş yapmış olduk. Artık çoğu sistemin makineleştiği bir dünyada yaşamamız dolayısıyla sıklıkla otomosyon nedir sorusu ile karşılaşmaktayız. Günümüzde gerek sanayide olsun gerek günlük yaşamda olsun birçok otomasyon sistemi ile karşılaşmayız.
Kontrol ve otomasyon sistemleri denilince akla ilk sanayide kullanılan makine ve teçhizatlar gelse de bina otomasyon sistemleri nedir, öğrenci otomasyon sistemi nedir ve ofis otomasyon sistemi nedir gibi sorular da bizi doğrudan otomatik sistemlere götürmektedir. Tabi ki bütün otomasyon sistemlerinde makineler kullanılacak değil. Örneğin öğrenci otomasyon sistemlerinde durum daha farklıdır ve bu sistemlerde bütün organizasyon ve işlevler bilgisayar üzerinden yürütülmektedir.

Bu konuda bir örnek daha vermek gerekirse artık akıllı evlerin hayatımıza daha çok girmeye başladığını görmekteyiz. Ve tahmin edebileceğiniz gibi otomasyon sistemleri bu aşamada bize çok yardımcı olmaktadır. Özellikle ısıtma – soğutma – havalandırma, aydınlatma, otopark güvenlik sistemlerinin otomatikleştirilmesinde otomasyon sistemlerinden faydalanılmaktadır. Bu sistemlerle birlikte akıllı evler hayatımızı kolaylaştırmaktadır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus bütün bunların yeni maliyetler getirmesidir.
Otomasyon Sistemleri Eğitimi
Dünyamızın çok yönlü araştırmalarla gelişim göstermesi birçok açıdan insan hayatını kolaylaştırmaya devam etmektedir. Bu çalışmaların etkisi tüm dünyada olduğu gibi ülkemize de yansımıştır. Dolayısıyla yaşanan bu gelişmelere paralel olarak bireysel anlamda gelişim göstermek faydalı olacaktır. Çünkü gidişat bizi daha çok akıllı sistemlere yönlendirmektedir. Akıllı evler, akıllı telefonlar, akıllı cihazlar vb…

Bütün bu durumlar göz önüne alındığında otomasyon anlamı nedir ve otomasyon sistemi nedir sorusuna cevap aramak gayet yerinde bir arayış olacaktır. Ayrıca otomasyon programı nedir konusunda da araştırmalar yapmak ve bu soruya cevap aramak önemlidir. Her ne kadar internet ortamında birçok doküman, eğitimsel çalışmalar yer alsa da otomasyon sistemleri dersi ile bu konuda çalışmalar yapmak oldukça önemlidir. Bu sayede kişisel çaba ve özverili bir çalışma sayesinde otomasyon konusunda büyük gelişmeler katedilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yarı otomasyon ile tam otomasyon arasındaki fark nedir?
Yarı otomasyonda iş paylaşımında insan gücü ağırlıktadır; operatör süreçte aktif rol alır ve makine destek görevi görür. Tam otomasyonda ise işlemin neredeyse tamamı makineyle yapılır, insan müdahalesi en aza iner. Tam otomasyon daha standart ve hızlı üretim verir ama kurulum maliyeti yüksektir.
Otomasyon sistemlerinin başlıca avantajları nelerdir?
Otomasyon; üretimi hızlandırır, hata payını düşürür ve standart kalite sağlar. Sistemler az yer kaplar, ağır işletme şartlarında çalışır ve kötü çevre koşullarından kolay etkilenmez. Hazır işlevler defalarca kullanılabilir ve kablo karmaşası azaltılır. Bu kazanımlar uzun vadede zaman ve maliyet tasarrufu olarak geri döner.
Otomasyon sistemlerinin dezavantajları var mıdır?
En büyük dezavantaj yüksek ilk kurulum maliyetidir; cihazlar, mühendislik ve devreye alma süreci ciddi yatırım gerektirir. Ayrıca süreçlerin makineye devredilmesi çalışan sayısının azalmasına yol açabilir. Bu maliyet genellikle ileriki dönemde verim ve kalite artışıyla amorti edilir.
Bina otomasyonu hangi sistemleri kontrol eder?
Bina otomasyonu; ısıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma ve otopark güvenlik sistemlerini tek merkezden yönetir. Sensörlerden gelen sıcaklık ve hareket verilerine göre cihazlar otomatik çalışır. Akıllı ev uygulamalarında bu sistemler uzaktan da kontrol edilebilir, ancak ek donanım maliyeti getirir.
Öğrenci ve ofis otomasyonu makineli sistemlerden nasıl ayrılır?
Öğrenci ve ofis otomasyonu fiziksel makineler yerine yazılım üzerinden çalışır. Tüm kayıt, takip ve raporlama işlemleri bilgisayar sistemleri üzerinden yürütülür. Burada otomatikleştirilen şey üretim değil, veri akışı ve organizasyon süreçleridir; amaç işlem hızını ve doğruluğu artırmaktır.
Otomasyon neden sanayinin ilk dönemlerinden beri önemlidir?
Sanayileşmenin başından itibaren amaç insan etkisini azaltarak işlemi belli standartlara oturtmaktı. Hızlı, seri, güvenli ve verimli üretim ancak süreçlerin tekrar edilebilir hale gelmesiyle mümkün oldu. Otomasyon bu standardı sağladığı için imalat ve işletme endüstrilerinin temel taşı haline geldi.