Sıkça Sorulan Sorular
Lojik entegre ile röleli kumanda devresi arasındaki fark nedir?
Klasik kumandada mühürleme ve kilitleme rölelerin mekanik kontaklarıyla yapılır. Lojik entegrelerde aynı mantık AND, OR, NOT gibi kapılarla elektronik olarak kurulur. Mekanik aşınma olmaz, anahtarlama hızlıdır ve daha az enerji harcar; ancak güçlü motoru sürmek için yine kontaktör gerekir.
Mühürleme işlevi lojik kapılarla nasıl kurulur?
Mühürleme bir OR kapısı ve geri besleme ile sağlanır. Start sinyali ile kontaktör çıkışı OR kapısının girişlerine verilir; çıkış kendini tekrar girişe besler. Böylece start bırakılsa bile çıkış aktif kalır. Stop butonu ise bu hattı kesen AND-NOT mantığıyla devreyi sıfırlar.
İleri-geri devresinde elektriksel kilitleme neden gereklidir?
Üç fazlı motorda iki fazın yeri değiştirilerek dönüş yönü ters çevrilir. İleri ve geri kontaktörü aynı anda çekerse iki faz birbirine kısa devre olur. Elektriksel kilitleme, bir kontaktör aktifken diğerinin kapısını mantıksal olarak bloke ederek bu tehlikeli durumu engeller.
Yıldız-üçgen yol vermenin amacı nedir?
Büyük motorlar ilk kalkışta normal akımının 6-8 katını çeker. Motor önce yıldız bağlanarak düşük gerilimle yol alır, devir yükselince üçgene geçilir. Bu geçiş kalkış akımını yaklaşık üçte birine düşürür, şebekeyi ve motoru korur. Lojik devrede geçiş bir zaman gecikmesiyle kontrol edilir.
TTL ve CMOS lojik entegreler arasında seçim neye göre yapılır?
TTL entegreler (74 serisi) 5V ile çalışır, hızlıdır ama daha çok akım çeker. CMOS entegreler (4000 serisi) geniş gerilim aralığında çalışır ve çok düşük güç tüketir, gürültüye dayanıklıdır. Kumanda devrelerinde düşük tüketim ve gerilim esnekliği için sıklıkla CMOS tercih edilir.
Lojik çıkışla kontaktör bobini doğrudan sürülebilir mi?
Hayır, lojik entegrenin çıkış akımı bir kontaktör bobinini çekmeye yetmez. Araya bir transistör veya röle sürücü katı konur; entegre çıkışı transistörü tetikler, transistör de bobin akımını anahtarlar. Bobin uçlarına ayrıca ters gerilim darbesini söndüren bir diyot bağlanması gerekir.
