Yazılarımız

Tesla Akademi

PLC UYGULAMALARI

PLC UYGULAMALARI

Endüstriyel uygulamaların öneminin arttığı ve son zamanlarda bu yönde yapılan çalışmaların teşvik edildiği sanayi alanında sağlanan kolaylıkların farkında olmak ve bilinçli bir şekilde gelişim gösterebilmek için bazı konuların bilinmesi gerekir. Çünkü özellikle sanayide kullanım alanı bulan ve genel kabul gören teknolojilerin kullanımı ile beraber teknolojinin endüstri ile buluşması daha kolay olmaktadır. İşte bütün bunları göz önüne aldığımız zaman son zamanların popüler konusu PLC uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmanız amaçlanarak bu yazı hazırlanmıştır.

Endüstriyel uygulamaları bizzat programlayarak öğrenmek için uygulamalı PLC eğitimi uygun bir yoldur.

PLC Nedir?

Günümüzde gerek endüstriyel sahada gerekse eğitim alanında adını sıklıkla duyduğumuz PLC, İngilizce Programmable Logic Controller, Türkçe olarak ise Programlanabilir Kontrol Cihazı olarak ifade edilir. Ne işe yaradığını açıklayacak olursak, algılayıcılardan alınan bilginin PLC hafızasında yer alan PLC program yapısına göre işlendiği ve sonucun iş ya da işlemleri gerçekleştirecek elemanlara aktarıldığı mikroişlemci bir tabanı olan cihazdır.

PLC Uygulamaları

PLC genel olarak sanayilerde üretim kısmında ya da makine kontrolünde kullanılan bir otomasyon cihazı olarak da tarif edilebilir. Günlük bilgisayarların aksine birden fazla giriş ve çıkışa sahip olan PLC’lerin görünen en büyük avantajları elektriksel gürültülere, mekanik darbelere ve sıcaklık farklarına dayanabilecek şekilde üretilmektedirler. PLC uygulamaları için üretim yapan markalar farklılaştıkça içerisine yüklenen işletim sistemi de değişebilmektedir.

PLC Yapısı

Günümüzde üretilen PLC’ler 4 ana bölümden oluşurlar. Aşağıda birimlerin kısa açıklamalarına değinilmiştir.

1. Merkezi İşlem Birimi: Hemen herkes tarafından CPU olarak bilinir ve PLC’lerin çalışmasını düzenleyip, sistemle ilgili olan tüm aritmetik ve mantıksal işlemleri gerçekleştiren, sayıcı ve zamanlayıcı görevlerini de üstlenen beyindir. Farklı PLC markalarının aynı CPU’yu kullanmaları pekala mümkündür. Ancak işletim sistemleri farklı olursa gerçekleştirilecek işlevler de değişebilmektedir.

2. Bellek Birimi: Genellikle EPROM (Eresable programmable read only memory) bellekler tercih edilir. Bundan dolayı silinip tekrar yazılabilirdir.

3. Giriş Birimi : Kontrol edilecek sistemin algılayıcı elemanlarından alınan analog verilerin PLC tarafından işlenebilecek lojik gerilim seviyelerine çevrilmesini sağlayan birimdir. Sensör olarak da ifade edilebilen algılayıcılar basınç, kumanda, sıcaklık ve yakınlık gibi özelliklere sahip olabilir.

4. Çıkış Birimi: Sistemde hesaplanan çıkış değerlerine ait mantıksal gerilim voltajını sistemde yer alan kontaktör, röle ve selenoid tarzı kumanda elemanlarını sürecek uygun elektriksel büyüklüklere dönüştürmeye yarayan birim olarak ifade edebiliriz.

PLC Uygulamaları

Örnek PLC Uygulamaları

PLC ile oldukça basit uygulamalar yapılabildiği gibi karmaşık projeler de gerçeklenebilir. Örneğin bir PLC çıkışına bağlanan 8 röle kontaktör ile yürüyen ışık, bir depoda su olup olmamasına göre pompayı çalıştıran otomasyon, motor uygulamaları ve bir ürünün paketlenmesinde kullanılan bant sistemi gibi birçok uygulama PLC ile gerçekleştirilebilir.

PLC Uygulamaları

PLC uygulamaları günlük yaşamda karşılaştığımız çoğu mekanizmada kendisi göstermektedir. Hemen her uygulama insan ihtiyaçlarından ve günlük gerekliliklerden dolayı tasarlanıp ortaya konan sistemleri ifade eder. Burada ifade edilen hemen her proje belirli bir bilgi birikimi ve tecrübenin birleşiminden oluşmaktadır. Siz de bu yapıları daha yakından tanıyıp gerçek anlamda bu sistemlerle ilgilenmek için PLC’lerin renkli dünyasına giriş yapabilirsiniz.

PLC Eğitimi

Teknik konularla ilgili olarak yapılacak çalışmalar da dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan birisi öğrenilen bilgilerin uygulamaya aktarılmasıdır. Bunun için Siemens PLC gibi bir PLC eğitim seti edinmek suretiyle teorik olarak alacağınız eğitimlerin uygulamaya konulabilmesinin sağlanmasıdır. Bu konuda gelişiminizi desteklemesi için PLC kursları araştırabilirsiniz. Böylece sizlere sunulabilecek daha fazla PLC örnekleri ve PLC devreleri ile pratik olarak da gelişme sağlanabilecektir.

PLC Uygulamaları

PLC konusunda bilgi seviyenizi yükseltmenin farklı yolları da bulunmaktadır. İnternet ortamından yapacağınız birkaç tıklaörnek PLC uygulamaları sayesinde yeni çalışmalar ortaya koyabilirsiniz. Bunun için Siemens PLC s7200 gibi bir model kullanabileceğiniz gibi PLC simulator kullanarak da orijinal fikirlerinizi hayata geçirebilmeniz mümkündür. Dolayısıyla ilk adım olarak PLC merkezi konumundaki bir kaynaktan PLC ders notları temin etmek kaydıyla hemen işe koyulmak fayda sağlayacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir PLC kaç ana birimden oluşur?

Günümüz PLC'leri dört ana birimden oluşur: Merkezi İşlem Birimi (CPU), bellek birimi, giriş birimi ve çıkış birimi. CPU aritmetik ve mantıksal işlemleri yürütür, bellek programı saklar, giriş birimi algılayıcı verilerini işlenebilir seviyeye çevirir, çıkış birimi ise hesaplanan sonucu kontaktör ve röleleri sürecek elektriksel büyüklüklere dönüştürür.

PLC'ler neden günlük bilgisayarlardan daha dayanıklıdır?

PLC'ler endüstriyel saha koşulları için tasarlanır; elektriksel gürültüye, mekanik darbelere ve sıcaklık farklarına dayanacak şekilde üretilir. Ayrıca çok sayıda giriş ve çıkışa sahiptir. Bu sağlamlık, fabrika ortamında sürekli ve kesintisiz çalışmalarını sağlarken normal bir bilgisayar bu koşullarda kısa sürede arızalanır.

PLC giriş birimi ile çıkış birimi arasındaki fark nedir?

Giriş birimi, sensörlerden gelen basınç, sıcaklık, yakınlık gibi analog verileri PLC'nin işleyebileceği lojik gerilim seviyelerine çevirir. Çıkış birimi ise bunun tersini yapar: programın hesapladığı mantıksal sonucu, kontaktör, röle ve selenoid gibi kumanda elemanlarını sürecek uygun elektriksel büyüklüklere dönüştürür.

PLC ile ne tür uygulamalar gerçekleştirilebilir?

Basit uygulamalardan karmaşık projelere kadar geniş bir aralık mümkündür. Örneğin 8 röle kontaktörle yürüyen ışık, depoda su seviyesine göre pompayı çalıştıran otomasyon, motor kontrol uygulamaları ve ürün paketlemede kullanılan bant sistemleri PLC ile yapılabilir. Aynı donanım, yalnızca program değiştirilerek farklı işlere uyarlanır.

PLC belleğinde neden silinip yeniden yazılabilir bellek tercih edilir?

Programın güncellenebilmesi için belleğin tekrar yazılabilir olması gerekir. Bu nedenle silinip yeniden programlanabilen bellek tipleri tercih edilir. Böylece sistemde bir değişiklik gerektiğinde donanımı değiştirmeden sadece program güncellenir; bu da PLC'nin temel esneklik avantajını oluşturur.

 TESLA AKADEMİ