Sıkça Sorulan Sorular
İzolatör ne işe yarar ve neden kullanılır?
İzolatör, enerji nakil hatlarındaki gerilim altındaki iletkeni direkten veya taşıyıcı yapıdan elektriksel olarak yalıtan elemandır. Akımın istenmeyen yollardan toprağa kaçmasını önler, iletkeni mekanik olarak taşır ve atlama gerilimlerine karşı yalıtım sağlar. Genelde porselen, cam veya kompozit malzemeden üretilir.
İzolatör türleri nelerdir ve nerede kullanılır?
Başlıca türler mesnet (pin) izolatörler, askı (zincir) izolatörler ve geçit izolatörleridir. Mesnet izolatörler alçak ve orta gerilim hatlarında iletkeni üstten taşır; askı izolatörler yüksek gerilimde zincir halinde dizilir; geçit izolatörleri ise iletkenin duvar veya pano gibi yapılardan geçişinde kullanılır.
İzolatör seçiminde elektriksel boyutlandırma neye göre yapılır?
Seçim hattın anma gerilimine, atlama (flashover) gerilimine ve kirlilik/nem koşullarına göre yapılır. Yüksek gerilimde daha fazla izolatör elemanı zincire eklenir, kirli ortamlarda yüzeysel kaçak yolunu uzatan etekli tipler tercih edilir. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği bu kriterleri belirler.
Direğe izolatör montajında hangi emniyet kurallarına uyulur?
Çalışmaya başlamadan hat gerilimsiz bırakılır, kesinlikle topraklanır ve kilitleme-etiketleme uygulanır. Direğe çıkışta emniyet kemeri ve baret kullanılır, gerekli montaj mesafelerine uyulur. Yağışlı ve rüzgarlı havada yüksekte çalışma yapılmaz; gerilim doğrulaması olmadan iletkene asla dokunulmaz.
İzolatör koruma elemanları neden topraklanır?
Ark boynuzu ve koruma halkası gibi elemanlar yıldırım veya aşırı gerilim sonucu oluşan arkı izolatör yüzeyinden uzaklaştırır. Topraklama, bu aşırı gerilimi güvenli şekilde toprağa akıtarak izolatörün delinmesini ve yangını önler. Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği topraklama kurallarını tanımlar.
Trafo binasında izolatör montaj mesafelerine neden dikkat edilir?
Gerilim altındaki parçalar arasında ve toprağa karşı yeterli açıklık bırakılmazsa atlama veya kısa devre oluşur. Montaj mesafeleri, anma gerilimine göre belirlenen minimum hava aralıklarıdır. Bu mesafeler hem işletme güvenliğini hem de bakım sırasında çalışan personelin can güvenliğini sağlar.
