ELEKTRİK TESİSATI NASIL YAPILIR?
Günümüzde Elektrik Tesisatı, evlerde erkeklerin ellerine elektriğe dair tek bir şey almamalarına rağmen onların en büyük becerisi konumunda olsa da, tesisat yapılacak konumun veya oluşumun temelleri bu tesisata dayanır. Bu oluşum iskelet olarak adlandırılabilir. Çünkü kullandığımız tüm araç-gereç ve malzemeler bu akımla ilişkilendirilmiştir.
Elektrik Tesisatı döşenirken dikkat edilecek hususlara geçmeden önce tesisatta kullanılan malzemelere bir bakalım. Priz, fiş, duy, elektrik düğmesi gibi…
Örneğin Priz; kablolar için bir çıkış hattıdır. Prizlerde kabloların girişini sağlayan çubuklar vardır. Prizi ahşap yüzey üzerine monte edecekseniz ahşap vidalarını seçmeniz gerekmektedir.
Fiş ; kablo ile priz arasındaki etkileşimi sağlar. Metalik çubuklar prize girince prizdeki hattın metal ucu, bu deliklere girer ve birbirine dokunduklarında devre tamamlanmış olur.
Elektrik Düğmesi ; Duvarın içine döşenen elektrik kabloları geldikten sonra, duvar içindeki bir elektrik düğmesinden geçer. Duvara montelemek için, gövdesini duvara dayamalı ve üzerindeki vidaları sıkıştırmalısınız.
Elektrik Tesisatı, üstün bir bilgi ve eğitim birikimi gerektiren, adım adım ve düzenli çalışma ile gerçekleştirilebilecek bir proje olarak adlandırılabilir. Döşeme yapılırken ilgili kısımlara dikkat etmekten ziyade, dış ve etraf kısımlarına da önemli derecede dikkat etmek gerekmektedir.
Tesisat yapımında döşeme sırası aşağıdaki gibi belirtilmiştir.
Proje kontrol edilerek gerekli boru, dirsek, buat, kasa temin ediniz.
Tavan borusunu, inşaatın tavan betonu dökülmeden önce döşeyiniz (projeye göre).
Duvar borusu döşemek için çekiç, çivi ve duvar kırıcı malzemeler ile boru, buat ve kasa yerlerini Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği dikkate alarak kırınız.(Projeye göre)
Duvar borularını dirsek, buat ve kasa kullanarak duvara döşeyiniz.
Boruyu duvara beton kullanarak sabitleyiniz.
Tesisat Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar
Tavan borusu döşenirken buat ve alıcı (lamba, vb.) dikkate alınarak döşenmelidir.
Tavan borusu kesilirken ağzı düzgün şekilde kesilmelidir.
Kesme işlemi için kesici aletle boru etrafını bir defa gezip, kesik kısmın her iki tarafından boruyu bükerek iki parçaya ayırmak yeterlidir.
Tavan borularının sert boru olmasına dikkat edilmeli ve tavan borusunun demir ile ezilmemesi için tahta takoz veya küçük düz taş kullanılmalıdır.
Demir altına gelen kısımları takoz ile veya taş ile borunun yan tarafından muhafaza ederek konulmalıdır.
Lamba bağlantı yerlerindeki boru ağzına harç girmemesi ve lamba donanım kısmının montajı için pater (tahta parçası) kullanılmalıdır.
Tavan borusunun beton dökülürken hareket etmemesi için tahta takoz kullanılarak sabitlendirilmelidir.
Duvar borularını döşerken binanın yıpranmamasına dikkat edilmelidir. Kıvrımın çok olduğu yerlerde spiral boru kullanılmalıdır.
Boru döşenecek kısımları, geçecek boru sayısına göre düzgün olarak kırmalıyız.
Duvar borusu döşenecek kısmı kırarken tuğla, briket ve taşların harç ile birleşen kısmı tercih edilmelidir.
Son olarak; Elektrik Tesisatı tehlike saçan ve riski üzerinde oldukça taşıyan bir iştir. Kullanılan enerjinin miktarı ve maliyeti çok detaylı ver düzen içeren bir hesaplama tekniği gerektirir. Elektrik konusunda bir bilginiz yoksa ya da acemiyseniz can ve mal güvenliğiniz için bu işin bilgili ve yetkililerinden yardım almanızı şiddetle öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Buat ne işe yarar ve nereye konur?
Buat, kabloların eklendiği veya kollara ayrıldığı bağlantı kutusudur. Tavan ve duvar borularının kesiştiği, lamba ve priz hatlarının dağıldığı noktalara yerleştirilir. Ekler buat içinde yapıldığı için ileride arıza olduğunda bağlantılara kolay ulaşılır; ek noktalarının sıva altında gizli kalması yasaktır, mutlaka buat içinde olmalıdır.
Aydınlatma ve priz hatlarında hangi kablo kesiti kullanılır?
Genel uygulamada aydınlatma hatları 1,5 mm² kesitli iletkenle çekilir; priz hatları daha yüksek akım çektiği için 2,5 mm² kullanılır. Elektrikli fırın, kombi gibi yüksek güçlü cihazlar için ayrı ve daha kalın kesitli hat çekilir. Kesit, hatta bağlanacak toplam yüke ve sigorta değerine göre belirlenir.
Tesisatta toprak hattı neden zorunludur?
Toprak hattı, cihaz gövdesinde oluşabilecek kaçak akımı güvenli yoldan toprağa aktarır. Bir arıza anında gövdeye gerilim gelirse, insan dokunduğunda çarpılmak yerine akım toprak hattından akar ve koruma elemanı devreyi keser. Topraksız priz, çamaşır makinesi ve ısıtıcı gibi cihazlarda ciddi çarpılma riski oluşturur.
Kaçak akım rölesi ne işe yarar?
Kaçak akım rölesi, faz ve nötrden geçen akımları sürekli karşılaştırır. Normalde bu iki akım eşittir; bir kaçak olursa fark oluşur ve röle milisaniyeler içinde devreyi keser. İnsanı elektrik çarpmasından koruyan ana elemandır; ıslak zeminli banyo ve mutfak hatlarında özellikle önemlidir.
Boru döşerken nelere dikkat edilir?
Borular beton dökülmeden önce projeye göre yerleştirilir, beton sırasında hareket etmemesi için takozla sabitlenir. Lamba ve buat ağızlarına harç kaçmaması sağlanır. Kıvrımı çok olan yerlerde bükülebilen spiral boru kullanılır. Boru ağzı düzgün kesilmeli, içine kablo çekilirken takılmaması için pürüzsüz olmalıdır.
Tesisat işine başlamadan önce hangi güvenlik önlemleri alınır?
Çalışılacak hattın enerjisi sigorta panosundan kesilir ve kesildiği faz kontrol kalemiyle doğrulanır. Pano kapağına uyarı konur ki başkası yanlışlıkla açmasın. Yalıtımlı el aletleri kullanılır, ıslak elle çalışılmaz. Şebeke gerilimi hayati risk taşıdığından bilgi sahibi olmayan kişilerin bu işi tek başına yapması önerilmez.
