ELEKTRİK PANOSU NEDİR?
İnsan denen varlığın kompleks yapılar üstündeki kontrolünü artırma uğraşı ve isteği her geçen gün artıyor. Hayatımızı kolaylaştıran elektrik konusunda da hiç şüphesiz kontrollü kullanma çok önemli bir ünvan elde etmiş oluyor. Kontrolün yanında en önemli faktör ise güvenlik olarak son derece kaçınılmaz bir önem kazanıyor.
Güvenilirlik kavramı cihazların üzerine düşen görevlerini başarı ile yerine getirme başarılarını geliştirmiştir. Elektrik Panoları, iş güvenliği, işçi sağlığı ve iş sürecinin kesinti kaybı yaşamadan sorunsuz bir şekilde sürdürülebilmesi açısından hayatımızda büyük önem ve yer sahibi olmuştur.Bugünkü yazımızda Elektrik Panoları hakkında mühim bilgiler edinmenizi sağlayacağız.
Elektrik Panosu Nedir?
Elektrik Panosu, elektriğin tesisat ya da bina ortamında bulunan sistemlere dağıtım ve iletim işlemlerinde kullanılan şalt malzemeleri ve kabloların bir arada kullanım oluşturduğu kabindir.
Elektrik Pano Montajı içinde yer alan Reaktif Elektrik sayacı, aktif elektrik sayacı , elektrik baraları, güç kontaktörleri, kondansatörler, kondansatör kontaktörler, ölçü aletleri regler, voltmetre, ampermetre, güç rölesi, kontrol rölesi, Elektrik Sigortası, elektrikle çalışan araçların kontrol ve komuta düğmeleri, sinyal lambası, ekran vb. parçalarının hepsinin aynı ortamda toplandığı ve Elektrik panosu bağlantısı yapılan bölümdür.
Bir ve çok katlı apartmanlarda küçük Elektrik Sayaç Panosu vardır. Bu panonun içerisinde merkezi otomatik kesici, sigortalar, elektrik sayaçları, merdiven otomatiği, zil trafosu vardır. Bu unsurlar binanın temel kısımlarında oluşup kalite ve kusursuzluk bakımından önemli rol oynamaktadırlar.
Elektrik Pano firmaları tarafından Elektrik Pano İmalatı özel olarak istenilen ölçülere göre düzenlenir ve oluşturulur. Elektrik Panosu fiyatları istenilen boyutlara, sac kalınlığına, sac kalitesine ve boya kalitesine göre değişim göstermektedir.
Elektrik Panosu Nasıl Yapılır?
Elektrik Panosu Yapımı; üretim aşamasında pc programları ile panoların iskeletini meydana getirecek ve düzenleyecek olan sacların kesim ölçüleri, delinecek kısımları belirlenerek sac işleme makinesine komut verilir.
Panonun iskeletini meydana getirme işinin komutu verilen sac, makineye eklenecek şekilde ayarlanır. Bu şekilde hızlı ve otomatik olarak bütün işlemler yapılmış olur. Pano iskeleti elde edilir. Düz sacdan verilen emirlerle istenen hale gelen sacın büküm işlemleri gerçekleşir.
Panodaki en önemli özelliklerden biri olan poliüretan contaların basım işlemi otomatik şekilde panonun gerekli olan yerlerine yapılır. İstenilen duruma gelen saclar burada ısıl işlem görerek gerekli şekli alır.
İskeletin son aşamasında, elektrostatik toz boyası uygulanır. İç ve dış iskeletin bağlantı yerleri, kapak ve diğer tüm yerler bu aşamalardan sonra kontroller tamamlanarak montaja hazır olur. 
Pano Bakımı Yapmanın Faydaları Nelerdir?
İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından önem sahibidir.
Çalışma ve yaşam alanlarında yüksek performans ve konfor sağlar.
Ekipmanlara güvenli bir şekilde çalışma olanağı sağlar.
Tesiste, elektrik ile çalışan ekipmanların dağınık duruşlarını engeller.
Kullanılan ekipmanların ömrünü uzatır.
Meydana gelecek arızalar önlendiği için işletme maliyetleri azalır.
Meydana gelebilecek zaman ve üretim kayıpları engellenir.
Elektrik Pano bakımı önemlidir. Elektrik panolarının, iş güvenliği, işçi sağlığı ve iş süreçlerindeki sorunlarla zaman ve kalite sıkıntısına düşmeden hızlı bir şekilde sürdürülebilmesi bakımından bakımları mutlaka yapılmalıdır.
Elektrik panosu işletmelerin kalbidir ve sürekli, bu alanda uzman kişiler tarafından kontrol edilmelidir. Periyodik olarak da ağır bakımlarının yapılması gerekmektedir.
Elektrik sistemindeki eskimiş, yenilenmesi gereken kablo, fan,kontaktör, kondansatör, sigorta, trafo, motor, ups, plc, akü, röle gibi cihazların bakımları yapılmalıdır. Zira sistem bu cihazlar vasıtasıyla kalitesini korumaktadır. Arıza giderilemezse yenisi ile değiştirilmeli gereken ayarlamalar yapılarak eski görevini yapması sağlanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Elektrik panosu içinde hangi malzemeler bulunur?
Tipik bir panoda ana şalter, sigortalar (otomatik şalterler), kaçak akım rölesi, baralar, kontaktörler, klemensler ve topraklama bağlantıları bulunur. Kumanda panolarında ek olarak röleler, zaman sayıcılar ve gerekirse PLC yer alır.
Sigorta ile kaçak akım rölesi farkı nedir?
Sigorta (otomatik şalter), aşırı akım ve kısa devreye karşı tesisatı korur. Kaçak akım rölesi ise faz ile nötr arasındaki küçük akım farkını algılayıp insanı elektrik çarpmasından korur. İkisi farklı tehlikelere karşıdır ve birlikte kullanılır.
Dağıtım panosu ile kumanda panosu farkı nedir?
Dağıtım panosu, gelen enerjiyi farklı hatlara güvenli biçimde paylaştırır. Kumanda panosu ise motor, pompa gibi cihazları çalıştırıp durdurmak için kontaktör, röle ve otomasyon elemanları içerir; süreç kontrolüne yöneliktir.
Pano montajında iş güvenliği için nelere dikkat edilir?
Çalışmaya başlamadan enerji kesilir ve kilitlenir, gerilim yokluğu ölçümle doğrulanır. Yalıtımlı el aletleri kullanılır, topraklama eksiksiz yapılır. Kablo kesitleri yüke uygun seçilmeli, bağlantılar gevşek bırakılmamalıdır; gevşek klemens ısınma ve yangın sebebidir.
Pano topraklaması neden zorunlu?
Bir kaçak durumunda metal pano gövdesi gerilim altında kalabilir. Topraklama, bu kaçak akıma düşük dirençli bir yol sunarak koruma cihazlarının devreyi açmasını sağlar ve gövdeye dokunan kişiyi korur. Topraksız pano ciddi can güvenliği riski taşır.
Pano seçiminde IP koruma sınıfı ne ifade eder?
IP kodu, panonun toza ve suya karşı koruma derecesini gösterir. İlk rakam katı cisim/toz, ikinci rakam su korumasıdır. Kuru iç ortamda düşük IP yeterken; nemli, tozlu veya dış ortamda IP54 ve üzeri sınıflar tercih edilir.