Sıkça Sorulan Sorular
Bileşik mantık devresi nedir?
Bileşik (kombinasyonel) mantık devresi, çıkışı yalnızca o anki girişlerin durumuna bağlı olan, hafıza içermeyen sayısal devredir. VE, VEYA, DEĞİL gibi temel kapıların birleştirilmesiyle kurulur. Kodlayıcı, kod çözücü, veri seçici ve toplayıcı devreler bu gruptandır; flip-flop içeren ardışıl devrelerden farkı geçmişi hatırlamamasıdır.
Encoder (kodlayıcı) ile decoder (kod çözücü) arasındaki fark nedir?
Kodlayıcı, çok sayıda giriş hattından aktif olanı az sayıda kodlu çıkışa dönüştürür; örneğin 8 giriş 3 bit ikili çıkışa kodlanır. Kod çözücü ise tersini yapar, az sayıda kodlu girişi çok sayıda çıkıştan birini aktif ederek açar; örneğin 3 bit giriş 8 çıkıştan birini seçer.
Multiplexer (veri seçici) nasıl çalışır?
Multiplexer, birden çok giriş hattından birini seçip tek çıkışa aktaran devredir. Seçme (adres) uçlarına verilen ikili kombinasyon hangi girişin çıkışa bağlanacağını belirler; örneğin 4 girişli bir multiplexer 2 seçme ucuyla yönetilir. Tek hat üzerinden çok kanal taşımak için kullanılır.
Demultiplexer multiplexerden nasıl ayrılır?
Demultiplexer multiplexerin tersidir: tek bir giriş verisini, seçme uçlarının belirlediği birden çok çıkıştan birine yönlendirir. Multiplexer çok girişi tek çıkışta toplarken, demultiplexer tek girişi seçilen çıkışa dağıtır. İkisi birlikte tek hat üzerinden veri iletip karşıda dağıtmakta kullanılır.
BCD 7 segment kod çözücü ne işe yarar?
BCD (ikili kodlu ondalık) biçimindeki 4 bitlik sayıyı, yedi parçalı (7 segment) göstergede ilgili rakamı oluşturacak segment çıkışlarına dönüştürür. Örneğin 0011 (3) girişinde göstergede 3 rakamını yakacak segmentleri aktif eder. Dijital saat ve sayaç göstergelerinde kullanılır.
Öncelikli kodlayıcı (priority encoder) neden gereklidir?
Sıradan kodlayıcıda aynı anda birden fazla giriş aktif olursa çıkış belirsizleşir. Öncelikli kodlayıcı, aynı anda birden çok giriş aktifse en yüksek öncelikli olanı kodlar ve diğerlerini yok sayar. Böylece çakışma durumunda devre tutarlı ve tanımlı bir çıkış üretir; kesme (interrupt) yönetiminde kullanılır.
